Fotografilosofie: fotograferen weer leren waarderen

Fotograferen is dankzij de smartphone en betaalbare camera’s haast net zo universeel als toiletpapier. Maar terwijl we de ware functie van toiletpapier nooit uit het oog zijn verloren, zijn we dat bij fotograferen wel degelijk. Kijk maar eens in je fotoalbum op je mobiel en vertel me dat het anders is. Daarom deze rubriek: Fotografilosofie op zaterdag. Over fotograferen weer leren waarderen.

We kennen het allemaal: een reis naar Parijs levert foto’s op van de Eifeltoren en het Louvre. Een trip naar Berlijn zorgt voor foto’s van de Muur op de Facebook-muur en is er eigenlijk nog iets anders in Barcelona te zien dan de Sagrada? Veel foto’s van objecten en bovenal foto’s die voor de gemiddelde toerist de standaard zijn geworden, maar waarom eigenlijk?

Toen ik afgelopen zomer na mijn vakantie oude vakantiefoto’s de revue liet passeren merkte ik dat het juist de niet-standaard foto’s zijn die de foto vaak de moeite waard maken. Waarom zijn we dan toch zo geil op het willen vastleggen van al die uitgekauwde, standaardobjecten?

Het maken van een foto is tegenwoordig iets dat is vergroeid met onze blik op de wereld, onze gsm, onze duim. Hoe anders was het zo’n honderdvijftig jaar geleden. Een tergend langzaam proces vergeleken met nu. Vroegah moesten poserende mensen soms wel 15 minuten stilzitten. Er moest nieuw papier ingevoegd worden waar de foto op gebrand werd en de sluitertijd bedroeg soms uren! Kortom, een werkelijk angstaanjagend beeld.

Honderd miljard foto’s per dag
Heden ten dage is er weinig meer van dit besef over: iedere maand komen er zo’n slordige honderd miljard foto’s bij. En de waarde van een foto is in al die jaren dus onmiskenbaar veranderd. Van een lang, traag proces tot het maken van een selfie in een handomdraai. Anno 2015 heeft de gemiddelde smartphone-gebruiker meer foto’s op zijn telefoon dan een gemiddeld burger van vóór 1950 in zijn hele leven kon bezitten. De vraag komt naar boven of we met z’n allen niet heel veel standaardfoto’s aan het maken zijn, foto’s zonder herinneringswaarde?

fotokierkels

Bovenstaande afbeelding spreekt wat dat betreft boekdelen. In de media wordt de foto gezien als een ‘een prent waar iedereen veel van kan leren’. Met dat vingertje wil ik niet wijzen, maar het feit is wel dat enkel de oudere dame linksonder daadwerkelijk geniet van het moment. Anderen bekijken de gebeurtenis liever via het scherm van de smartphone.
Ze leggen een gebeurtenis vast om er vervolgens zelden meer naar te kijken. Iets dat je ook ziet op iedere vakantie en op iedere toeristische plek, waar mensen los gaan op de bekende bezienswaardigheden. Met smartphones, Canon’s en selfiesticks in de aanslag.

Wat nu!?
En op afstand hoor ik jullie al peinzen: ‘Wat moet ik nu?!’ Maakt u zich geen zorgen, waarde lezer. Bij dezen steek ik mijn hand voor jullie in het vuur. Ik zal op zoek gaan naar de achtergrond van deze trigger-happy fotografeermentaliteit. Ik zal mezelf onder de loep nemen en de vele vragen in onze hoofden gaan beantwoorden. In hoeverre kunnen we nog iets moois laten gebeuren zonder er foto’s van te maken, zonder die drang om iets vast te leggen? En is dit een vervelend iets? Is het inderdaad zo dat we veel kunnen leren van het omaatje of is oma’s gedachtegoed gewoon niet meer houdbaar?

Mijn persoonlijke fotoarchief wordt mijn onderzoeksveld. Ik zal kritisch nagaan waarom ik ooit bepaalde foto’s heb gemaakt. En aangezien Bereisd een reisblog is, neem ik bij de selectie van de foto’s de definitie ‘reis’ ter hand. Aangezien dit ‘het trekken van een plaats naar een andere’ is, behoud ik de vrijheid om iedere gebeurtenis die ooit ontstaan is nádat ik ben opgestaan, te fotograferen. Zo zou ik op weg naar de plee iets fantastisch hebben kunnen fotograferen, maar ook toen ik de Atlantische Oceaan overstak.

Allemaal voor jullie. Want wie zit nu te wachten op die triljardste foto van de Eifeltoren, een eeuwig-zeikend mannetje in Brussel of een willekeurig strand (wittewel, met zand en water)?

Eén gedachte over “Fotografilosofie: fotograferen weer leren waarderen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *